Đây là bài 2 trong phần 2 của chuỗi demo “PostgreSQL qua tình huống: Mô hình, truy vấn và dữ liệu”. Từ ràng buộc dữ liệu tới truy vấn, index và cạnh tranh: đọc ví dụ rồi giải thích lựa chọn thiết kế. Bài viết dùng ví dụ và dữ liệu giả để minh họa; hãy thử trên môi trường riêng trước khi áp dụng vào dự án.
Mục tiêu cụ thể
Not null, unique, check và foreign key đưa quy tắc quan trọng xuống DB. Ứng dụng vẫn validate để trả thông báo dễ hiểu, nhưng DB bảo vệ khi có nhiều đường ghi dữ liệu.
Tình huống lỗi
Unique cho một cột khác với unique cho cặp cột. Cần xác định đăng ký lại được ghi lịch sử hay cập nhật cùng một enrollment.
Chẩn đoán có bằng chứng
Trong bài ràng buộc và toàn vẹn, hãy cố ý tái hiện tình huống trên ở môi trường thử nghiệm. Mục tiêu là thấy vì sao kết quả sai và thu thập đủ bằng chứng để phân biệt lỗi dữ liệu, lỗi quy tắc và lỗi cấu hình. Không sửa đồng thời nhiều yếu tố vì bạn sẽ khó xác định nguyên nhân.
- Ghi rõ bước thao tác và kết quả mong đợi.
- Thu nhỏ ví dụ đến mức vẫn tái hiện được lỗi.
- Đối chiếu dữ liệu thực với giả định ban đầu.
- Đặt giả thuyết và thay đổi một yếu tố.
- Xác nhận bằng cách tái chạy ví dụ tối thiểu.
Mẫu đối chiếu
CREATE TABLE enrollments (
user_id bigint NOT NULL REFERENCES users(id),
course_id bigint NOT NULL REFERENCES courses(id),
created_at timestamptz NOT NULL DEFAULT now(),
PRIMARY KEY (user_id, course_id)
);Kiểm tra sau sửa
- Không có đăng ký mồ côi
- Cặp user-course là duy nhất
- Quy tắc lưu lịch sử được mô tả
Khi lỗi biến mất, thực hiện lại yêu cầu gốc: Thử chèn hai đăng ký trùng cặp người dùng-khóa học trong DB thử nghiệm và giải thích lỗi. Sau đó thử trường hợp đầu vào rỗng hoặc trạng thái chưa được khởi tạo nếu phù hợp. Một bản sửa phải khôi phục hành vi đã định nghĩa, không chỉ làm mất thông báo lỗi.
Ghi chú bàn giao
Viết báo cáo ngắn gồm nguyên nhân, phạm vi ảnh hưởng, thay đổi và cách kiểm chứng. Nếu chưa xác định được nguyên nhân, ghi rõ điều còn chưa biết và phép kiểm tra tiếp theo, không biến giả thuyết thành kết luận.