Đây là bài 1 trong phần 4 của chuỗi demo “System Design: Giải thích những quyết định kiến trúc”. Đặt giả định, chọn ranh giới và đánh giá tradeoff khi thiết kế một nền tảng học trực tuyến. Bài viết dùng ví dụ và dữ liệu giả để minh họa; hãy thử trên môi trường riêng trước khi áp dụng vào dự án.
Mục tiêu cụ thể
Cache giảm việc đọc lại dữ liệu chậm nhưng tạo một bản sao có thể cũ. Chọn TTL và cách xóa cache dựa trên mức độ chấp nhận dữ liệu cũ của từng tác vụ.
Hiểu vấn đề trước khi dùng công cụ
Chương này tập trung vào một quyết định cụ thể: Đề xuất cache cho danh mục nhưng tách kiểm tra quyền xem video; phân tích một race condition. Đừng bắt đầu bằng cách chép nguyên ví dụ. Hãy chỉ ra thành phần nào là dữ liệu, thành phần nào là quy tắc và đâu là kết quả quan sát được. Một giải pháp đúng với dữ liệu mẫu vẫn có thể sai khi đầu vào rỗng, kích thước lớn hơn hoặc có hai thao tác xảy ra gần nhau.
Ví dụ tối thiểu
catalog:page:1 -> danh sách public, TTL ngắn
course:42:v3 -> mô tả khóa học theo phiên bản
Quyền xem bài: kiểm tra từ nguồn quyền đáng tin cậy
Không dùng cache công khai chung cho dữ liệu cá nhân.Giới hạn cần hiểu
Cache key thiếu user hoặc tenant có thể trả nhầm dữ liệu. Xóa cache sau cập nhật vẫn có thể gặp race nếu request khác ghi lại bản cũ.
Câu hỏi để tự giải thích
- Bạn sẽ giải thích cache và tính nhất quán cho người mới bằng ví dụ nào?
- Phần nào của ví dụ là giả định, phần nào cần kiểm tra bằng thực nghiệm?
- Nếu bỏ một điều kiện quan trọng, kết quả sẽ sai ở đâu?
Kết quả cần đạt
- Key chứa đủ ngữ cảnh
- Dữ liệu riêng không dùng cache chung
- Mô tả cách xử lý dữ liệu cũ
Trước khi chuyển bài, hãy viết một đoạn giải thích bằng lời của bạn và chỉ ra ít nhất một trường hợp không nên áp dụng máy móc ví dụ này.