Đây là bài 3 trong phần 4 của chuỗi demo “System Design: Giải thích những quyết định kiến trúc”. Đặt giả định, chọn ranh giới và đánh giá tradeoff khi thiết kế một nền tảng học trực tuyến. Bài viết dùng ví dụ và dữ liệu giả để minh họa; hãy thử trên môi trường riêng trước khi áp dụng vào dự án.
Mục tiêu cụ thể
Cache giảm việc đọc lại dữ liệu chậm nhưng tạo một bản sao có thể cũ. Chọn TTL và cách xóa cache dựa trên mức độ chấp nhận dữ liệu cũ của từng tác vụ.
Tích hợp vào dự án xuyên suốt
Sản phẩm cuối khóa là bản thiết kế nền tảng học trực tuyến với danh mục, video, tiến độ và thông báo. Ở chương này, bạn cần bàn giao một phần có thể giải thích và kiểm tra độc lập: Đề xuất cache cho danh mục nhưng tách kiểm tra quyền xem video; phân tích một race condition. Hãy nêu rõ phần mới phụ thuộc vào kết quả nào của chương trước và phần nào có thể làm riêng.
Kế hoạch thực hiện
- Xác định đầu vào, đầu ra và trạng thái trước khi bắt đầu. Với cache và tính nhất quán, hãy ghi lại kết quả bạn mong muốn trước khi chạy ví dụ.
- Tạo bản thử nhỏ nhất trong một thư mục hoặc môi trường riêng. Chỉ dùng dữ liệu giả; không sao chép token, tài khoản hoặc dữ liệu cá nhân vào bài tập.
- Thực hiện yêu cầu: Đề xuất cache cho danh mục nhưng tách kiểm tra quyền xem video; phân tích một race condition.
- Quan sát kết quả và so sánh từng điều kiện chấp nhận. Khi chưa đạt, thay đổi một yếu tố mỗi lần để biết thay đổi nào tạo ra tác động.
- Lưu kết quả cùng ghi chú giải thích quyết định. Người khác cần tái hiện được thao tác mà không phải đoán cấu hình hoặc dữ liệu ban đầu.
Điều kiện nghiệm thu
- Key chứa đủ ngữ cảnh
- Dữ liệu riêng không dùng cache chung
- Mô tả cách xử lý dữ liệu cũ
Rủi ro cần xử lý
Cache key thiếu user hoặc tenant có thể trả nhầm dữ liệu. Xóa cache sau cập nhật vẫn có thể gặp race nếu request khác ghi lại bản cũ.
Yêu cầu bàn giao
- Một phiên bản chạy được hoặc tài liệu thiết kế đủ để kiểm chứng.
- Mô tả đầu vào, đầu ra và cách bắt đầu thử.
- Ít nhất ba ca thử gắn với tiêu chí chương.
- Một ca lỗi được tái hiện và cách xử lý.
- Ghi chú giới hạn: điều gì chưa làm, vì sao và bước tiếp theo.
Bài dự án có thể cần nhiều thời gian thực hành hơn thời gian đọc hiển thị. Bạn tự chọn mức độ mở rộng theo mục tiêu; không cần đưa nội dung lên hệ thống production để hoàn thành bài. Khi review, tập trung vào hành vi quan sát được và tính rõ ràng của giải thích thay vì số dòng mã.
Liên hệ chương tiếp theo
Giữ lại phiên bản đã đạt tiêu chí trước khi thêm yêu cầu mới. Nếu thay đổi tiếp theo làm sai hành vi cũ, dùng các ca thử đã ghi để phát hiện và khoanh vùng thay đổi gây ra vấn đề.